Licencja AutoCAD: cena, licencja wieczysta i AutoCAD LT w firmie projektowej

W ofercie producenta nie. Autodesk zakończył sprzedaż nowych licencji wieczystych produktów pojedynczych 31 stycznia 2016 i od tego momentu nie wolno było nawet dokładać nowych stanowisk wieczystych do istniejących umów utrzymaniowych. Wszystko, co Autodesk sprzedaje dziś, jest subskrypcją albo przedpłatą na użycie w postaci tokenów Flex. Określenie "licencja dożywotnia", które wciąż pojawia się w ogłoszeniach, nie jest nazwą żadnego produktu z aktualnej oferty.

Wieczyste licencje AutoCAD sprzedane wcześniej działają dalej: bez daty wygaśnięcia, bez odnowienia i bez konieczności utrzymywania abonamentu. Nie dostają nowych wydań rocznych ani wsparcia producenta, ale otwierają pliki i pozwalają rysować. Dla stanowiska, które obsługuje archiwum wcześniejszych projektów albo pracuje na ustalonym zestawie rysunków, to zwykle wystarcza w zupełności.

Skoro producent takich licencji nie sprzedaje, jedynym legalnym źródłem jest rynek wtórny. Podstawą jest wyrok TSUE w sprawie C-128/11 (UsedSoft przeciwko Oracle): po pierwszej sprzedaży kopii programu na terenie Unii, za wynagrodzeniem odpowiadającym wartości rynkowej i na czas nieoznaczony, prawo producenta do kontrolowania dalszej dystrybucji tej kopii się wyczerpuje. Zgoda producenta nie jest do tego potrzebna. Szerzej opisujemy ten mechanizm na stronie o licencji wieczystej oprogramowania, a całą rodzinę produktów zbieramy na stronie licencje Autodesk.

Najkrócej: AutoCAD LT rysuje i dokumentuje w 2D, pełny AutoCAD dodatkowo modeluje w 3D i dokłada branżowe zestawy narzędzi. LT otwiera, obraca i drukuje istniejące modele 3D zapisane w DWG, ale nie pozwala tworzyć ani edytować geometrii przestrzennej. Dla biura, które wydaje rzuty, przekroje i rysunki wykonawcze, to bardzo często nie jest żadne ograniczenie, tylko oszczędność około sześciu tysięcy złotych rocznie na stanowisku.

Jedna rzecz wymaga sprostowania, bo powtarza ją niemal każdy polski poradnik i potrafi kosztować firmę niepotrzebnie drogą licencję. Zdanie "AutoCAD LT nie obsługuje AutoLISP" było prawdziwe przez wiele lat, ale przestało nim być w wersji 2024. AutoCAD LT 2024 i nowsze zawierają język AutoLISP i obsługują pliki źródłowe LSP, skompilowane pliki LSP, pliki FAS oraz aplikacje VLX. Jeżeli więc jedynym powodem, dla którego rozważasz droższą wersję, jest kilka firmowych skryptów LISP do opisywania rysunków, to na roczniku 2024 lub nowszym ten powód już nie istnieje.

Co nadal zostaje po stronie pełnego AutoCAD: modelowanie i edycja 3D, specjalistyczne zestawy narzędzi (między innymi Architecture, Mechanical, Electrical, Map 3D, MEP, Plant 3D i Raster Design), pełne API do integracji z innym oprogramowaniem oraz szersza personalizacja środowiska. To są realne różnice i dla części zespołów decydujące. Rzecz w tym, żeby zdecydować na podstawie tej listy, a nie na podstawie nieaktualnego zdania o AutoLISP.

Praktyczna zasada przy dzieleniu stanowisk w biurze wygląda tak: policz, ile osób faktycznie modeluje w 3D albo korzysta z zestawów branżowych, i tylu osobom kup pełny AutoCAD. Reszta zespołu pracuje na LT. Przy pięciu stanowiskach, z których dwa naprawdę potrzebują pełnej wersji, różnica w skali roku wynosi około osiemnastu tysięcy złotych netto. To wystarczająco dużo, żeby przeliczyć to raz porządnie zamiast kupować pięć razy to samo z rozpędu.

Po stronie kupującego liczy się dokumentacja. Podczas kontroli nikt nie pyta o wyrok TSUE, tylko o to, skąd masz licencję. Dowodem nie jest działający program ani numer seryjny, tylko łańcuch dokumentów, w którym widać pierwszą sprzedaż w Europejskim Obszarze Gospodarczym, warunki licencji, podstawę przejścia na Ciebie i oświadczenie zbywcy o trwałym odinstalowaniu wszystkich kopii. Jeżeli sprzedający nie pokazuje tego przed transakcją, to nie jest okazja, tylko ryzyko. Warto też pamiętać o wyroku C-166/15 (Ranks): przedmiotem obrotu jest uprawnienie wraz z dokumentami, a nie nośnik czy kopia zapasowa.

Po stronie sprzedającego sytuacja jest zwykle taka: biuro przeszło na subskrypcję, zmieniło profil projektów albo zwolniło stanowisko i zostało z wieczystymi licencjami bez zastosowania. Za takie licencje da się odzyskać zwykle od 30 do 50 procent ceny katalogowej nowej licencji, a pieniądze wracają do budżetu zamiast leżeć w szafie. Przy AutoCAD wartość silnie zależy od rocznika, właśnie z powodu granicy aktywacji opisanej wyżej, więc licencja 2019 jest dziś warta wyraźnie więcej niż ta sama licencja w roczniku 2016.

Ile warta jest konkretna licencja, sprawdzisz na stronie o wycenie oprogramowania, zasady przekazania licencji między firmami zebraliśmy na stronie o przeniesieniu licencji, a sam przebieg transakcji krok po kroku opisujemy w artykule o tym, jak sprzedać wieczystą licencję AutoCAD. Jeżeli dopiero rozstrzygasz, co się bardziej opłaca w Twoim przypadku, porównanie obu modeli znajdziesz w tekście o tym, czy wybrać licencję wieczystą AutoCAD czy subskrypcję. Pokrewne stanowiska projektowe rozkładamy osobno: licencja Revit i licencja Inventor.