Licencja wieczysta oprogramowania: ceny, które programy nadal ją mają i co to znaczy

Odejście od licencji wieczystych nie było jedną decyzją całej branży, tylko serią osobnych ruchów rozłożonych na dekadę. Autodesk zamknął sprzedaż nowych licencji wieczystych produktów pojedynczych 31 stycznia 2016. Adobe zrobił to znacznie wcześniej, przenosząc Creative Suite do Creative Cloud. Broadcom po przejęciu VMware ogłosił koniec sprzedaży licencji wieczystych 11 grudnia 2023 i od tego momentu wszystkie nowe zakupy są subskrypcjami albo licencjami terminowymi. Microsoft, wbrew intuicji, nadal utrzymuje pełną ofertę wieczystą obok chmury.

Poniższa tabela pokazuje stan na lipiec 2026. Kolumna "u producenta" mówi, czy da się dziś kupić nową licencję wieczystą w oficjalnym kanale. Kolumna "rynek wtórny" mówi, czy istnieje legalny obrót używanymi egzemplarzami tego produktu. Te dwie rzeczy są niezależne: Autodesk nie sprzedaje już nic wieczystego, ale wieczyste AutoCAD-y sprzedane przed 2016 nadal krążą i nadal wolno je kupić.

Adobe jest w tym zestawieniu przypadkiem najbardziej mylącym, bo w jednym portfolio ma oba modele naraz: Creative Cloud wyłącznie w subskrypcji i wieczystego Acrobata, który odsprzedaży podlega. Co dokładnie wolno zbyć u tego producenta, a czego nie ruszy żadna umowa, rozkładamy na stronie o licencjach Adobe.

Najświeższy punkt na tej liście jest polski i zapadł w 2026 roku. Comarch zakończył sprzedaż licencji wieczystych ERP Optimy: ostatnim dniem zakupu dla nowego klienta był 31 stycznia 2026, a od 1 lutego 2026 system jest dostępny wyłącznie w subskrypcji. Dotychczasowi posiadacze licencji wieczystych zachowują je i mogą przejść na abonament na warunkach migracyjnych. Co dokładnie kosztuje dziś ten system moduł po module, rozkładamy przy cenniku Comarch Optima.

Warto przy tym zauważyć, że fala odejść od licencji wieczystej nie objęła całego rynku równo. W tanich programach CAD pracujących na DWG licencja wieczysta ma się dobrze i jest sprzedawana równolegle z subskrypcją, zwykle w cenie około dwóch i jednej piątej rocznego abonamentu. Podobnie jest w polskich programach księgowych dla mikrofirm, gdzie producenci nadal sprzedają program kupowany raz, z osobno płatną roczną aktualizacją. Ceny i próg zwrotu w tym segmencie rozkładamy przy cenie licencji BricsCAD.

W oprogramowaniu inżynierskim licencja wieczysta ma znaczenie większe niż gdzie indziej, bo projekt żyje latami, a plik musi się otworzyć również wtedy, gdy nikt już nie płaci abonamentu. Dlatego biura projektowe trzymają wieczyste stanowiska nawet po przejściu na subskrypcję: żeby mieć czym otworzyć archiwum.

AutoCAD i cała rodzina Autodesk (Inventor, Revit) w wersji wieczystej dostępna jest wyłącznie z rynku wtórnego, bo producent zamknął ten kanał w 2016. Kupując taką licencję sprawdź wersję, a nie tylko nazwę: formaty DWG i RVT nie są w pełni zgodne wstecz, więc licencja starsza od tej, na której pracują Twoi kontrahenci, będzie problemem. Szczegóły i dostępne dziś oferty zebraliśmy na stronie licencje Autodesk, ceny i roczniki samego AutoCAD-a na stronie o tym, ile kosztuje licencja AutoCAD, a rachunek opłacalności w artykule o tym, czy AutoCAD opłaca się w licencji wieczystej czy w subskrypcji.

Przy Autodesk doszedł w 2026 roku drugi warunek, ważniejszy od zgodności plików. Producent podaje, że od 1 lipca 2026 nie zapewnia wsparcia aktywacji dla licencji wieczystych w wersjach 2017 i starszych, a od 10 marca 2025 dla wersji 2016 i starszych. Prawo do korzystania zostaje bezterminowo i już aktywowana instalacja pracuje dalej, ale nowego kodu aktywacyjnego dla tych roczników nie dostaniesz, więc po wymianie komputera albo reinstalacji systemu możesz nie postawić programu od nowa. Bezpieczna granica zakupu to dziś rocznik 2018 lub nowszy, a całą mechanikę tej zmiany rozkładamy w artykule o aktywacji wieczystych licencji Autodesk po 1 lipca 2026.

SOLIDWORKS jest dziś ostatnim dużym programem inżynierskim, w którym licencja wieczysta wciąż stoi w cenniku producenta obok subskrypcji, choć wyraźnie zepchnięta na margines: wieczysty SOLIDWORKS współistnieje z platformą 3DEXPERIENCE dostępną wyłącznie w subskrypcji. Archicad był w tej samej grupie jeszcze rok temu i już w niej nie jest. Graphisoft zamknął sprzedaż wieczystych licencji nowym klientom 31 grudnia 2024, a posiadaczom umowy ARCHICLUB 31 grudnia 2025, i od 2026 roku program jest dostępny wyłącznie w subskrypcji Studio albo Collaborate. Pełny kalendarz tego wycofania oraz obie ceny zebraliśmy przy cenie licencji Archicad.

Dla rynku wtórnego ta zmiana ma konsekwencję, którą warto zapamiętać, bo odróżnia Archicada od Autodesku. Wieczysty Revit czy AutoCAD to dziś rocznik z okolic 2021 albo starszy, bo Autodesk zamknął ten kanał dziesięć lat temu i nowszych po prostu nie wyprodukowano. Wieczysty Archicad może być natomiast wersją bieżącą, czyli w pełni użytecznym narzędziem, a nie licencją archiwalną. W drugą stronę działa procedura: przeniesienie wieczystej licencji Graphisoftu wymaga ponownej rejestracji oprogramowania u autoryzowanego partnera producenta, więc przy tym producencie najpierw ustala się transfer, a dopiero potem cenę. Samą decyzję o wyborze narzędzia rozkładamy w artykule o tym, czy wybrać Archicada czy Revita do biura projektowego.

SOLIDWORKS jest przy tym najlepszym dostępnym dziś przykładem na to, jak wygląda ten rachunek w liczbach, bo producent podaje ceny obu modeli obok siebie. Wersja Standard kosztuje 2 784 EUR netto za rok subskrypcji i 6 416 EUR za licencję wieczystą z pierwszym rokiem aktualizacji, czyli 11 973,98 zł wobec 27 595,22 zł po kursie NBP z 7 sierpnia 2026. Wieczysta jest 2,30 raza droższa od roku najmu i przekracza go w trzecim roku pracy, a po pięciu latach jest tańsza o 32 274,70 zł netto na jednym stanowisku. Cały cennik, próg opłacalności i uczciwe zastrzeżenia rozpisaliśmy przy cenie licencji SOLIDWORKS.

Poza inżynierią ten sam wybór został jeszcze w jednym miejscu, o którym rzadko się pamięta: w grafice. Corel nadal sprzedaje CorelDRAW Graphics Suite 2026 zarówno w subskrypcji, jak i jako zakup jednorazowy, i jest to dziś jedyny liczący się program graficzny z taką opcją, bo Adobe zamknęło ten kanał całkowicie. Rachunek wygląda tam podobnie jak przy SOLIDWORKS, tylko na innej skali: 1 166 zł netto za rok subskrypcji wobec 2 850 zł netto za licencję wieczystą, z progiem opłacalności również w trzecim roku. Corel jest przy tym producentem, który prawo do odsprzedaży licencji wieczystej w Europejskim Obszarze Gospodarczym zapisał wprost we własnej umowie licencyjnej, zamiast zostawiać je samemu orzecznictwu. Cały cennik i cytat z tej umowy zebraliśmy przy cenie CorelDRAW.

Jest jeszcze jedna kategoria, w której licencja wieczysta nie tylko przetrwała, ale jest normą, i w rozmowach o niej pamięta się o niej najrzadziej: programy CAD pracujące natywnie na formacie DWG. Autodesk zamknął ten kanał 31 stycznia 2016 roku, ale jego konkurenci go nie zamknęli. BricsCAD i ZWCAD sprzedają dziś równolegle licencję wieczystą i subskrypcję we wszystkich wersjach. Policzyliśmy stosunek jednej ceny do drugiej dla ośmiu produktów obu producentów i wychodzi on niemal identycznie, od 2,17 do 2,26 rocznej subskrypcji, czyli próg opłacalności wypada nieco po drugim roku pracy stanowiska. W praktyce oznacza to, że wieczysta licencja BricsCAD Pro za 6 650,34 zł netto kosztuje mniej niż jeden rok subskrypcji pełnego AutoCAD. Pełny cennik i rozpisany próg zebraliśmy przy cenie licencji BricsCAD.

Legalność obrotu używanymi licencjami wieczystymi nie jest kwestią opinii. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku C-128/11 (UsedSoft przeciwko Oracle) uznał, że po pierwszej sprzedaży kopii programu na terenie Unii, za wynagrodzeniem odpowiadającym wartości rynkowej i na czas nieoznaczony, prawo do dystrybucji tej kopii się wyczerpuje. Producent nie może zablokować dalszego przeniesienia, nawet jeśli umowa licencyjna zawiera zakaz cesji. Podstawę opisujemy szerzej na stronie o legalności oprogramowania.

Ryzyko nie leży więc w samej konstrukcji prawnej, tylko w dokumentacji. Podczas kontroli nikt nie pyta o wyrok TSUE, tylko o to, skąd masz licencję. Dowodem nie jest działający program ani klucz produktu, tylko łańcuch dokumentów: faktura pierwotnego zakupu, warunki licencji, podstawa przejścia na Ciebie i oświadczenie zbywcy o trwałym odinstalowaniu wszystkich kopii. Jeżeli sprzedający nie potrafi tego pokazać przed transakcją, to nie jest okazja, tylko problem odłożony w czasie.

Przed zakupem warto też wiedzieć, co się w firmie już ma, żeby nie dokupić stanowisk leżących w szafie. Porządkuje to inwentaryzacja oprogramowania, a jeśli chodzi o gotowość na kontrolę producenta, audyt licencji oprogramowania. Zasady przenoszenia licencji między komputerami i firmami zebraliśmy osobno na stronie o przeniesieniu licencji.