Windows Server 2022 cena, licencja Standard i Datacenter oraz CAL-e

Windows Server 2022 podlega polityce Fixed Lifecycle, a karta cyklu życia Microsoftu podaje dwie daty: koniec wsparcia podstawowego 13 października 2026 i koniec wsparcia rozszerzonego 14 października 2031. Obie dotyczą edycji Standard, Datacenter, Datacenter Azure Edition oraz Essentials. Pięć lat różnicy między nimi to najważniejsza liczba na tej stronie i to właśnie ona ginie w większości polskich tekstów na ten temat.

Najczęstsze nieporozumienie brzmi tak, że w październiku serwer przestaje dostawać poprawki bezpieczeństwa. Nieprawda. Tabela faz w dokumentacji Microsoftu wprost podaje, że aktualizacje zabezpieczeń są dostępne w obu fazach, a we wsparciu rozszerzonym dostajesz je bez dodatkowej opłaty. Maszyna z Windows Server 2022 będzie więc łatana do października 2031 i nie wymaga żadnego płatnego programu w rodzaju ESU, który dotyczy dopiero okresu po tej dacie.

To, co faktycznie się kończy, jest mniej widoczne, ale dla działu IT bywa istotniejsze. Znikają aktualizacje inne niż bezpieczeństwa, czyli poprawki błędów funkcjonalnych, i nie da się już zgłosić wniosku o zmianę działania produktu ani o nową funkcję. Trzecia rzecz jest najczęściej pomijana: dokumentacja stwierdza, że świadczenia pomocy technicznej dołączone do licencji i do programów licencyjnych, w tym do Software Assurance, przysługują wyłącznie w fazie wsparcia podstawowego. Firma z wykupionym Software Assurance traci więc w październiku zgłoszenia serwisowe, które ma już opłacone, choć same poprawki bezpieczeństwa dostaje dalej.

Wniosek zakupowy jest odwrotny do paniki, która zwykle towarzyszy takim datom. Serwer nie wymaga wymiany w październiku i ma przed sobą jeszcze pięć lat łatania. Jeżeli natomiast utrzymujesz środowisko produkcyjne, w którym liczy się czas reakcji producenta na błąd niebędący luką, to od października ten kanał masz zamknięty i warto to policzyć przed przedłużeniem Software Assurance.

Licencja rdzeniowa uprawnia do zainstalowania systemu, ale nie do korzystania z niego. Każdy człowiek albo każde urządzenie sięgające po zasoby serwera potrzebuje osobnej licencji dostępowej CAL. Wybór między User CAL a Device CAL jest czysto arytmetyczny: jeśli ludzi jest mniej niż urządzeń, bo każdy pracuje na komputerze i telefonie, bierzesz User CAL, a jeśli urządzeń jest mniej niż ludzi, bo na jednym stanowisku pracuje kilka zmian, bierzesz Device CAL. Rozliczenie mieszane jest dozwolone.

Ważna zasada, która regularnie kosztuje firmy pieniądze przy kontroli: CAL musi być w wersji odpowiadającej serwerowi albo nowszej. CAL z rocznika 2019 nie pokrywa dostępu do serwera 2022, natomiast CAL z rocznika 2025 pokrywa dostęp do każdego starszego. Przy zakupie licencji używanych to pierwsza rzecz do sprawdzenia, bo komplet CAL-i o rocznik za stary jest bezużyteczny.

Ceny CAL-i różnią się między kanałami mniej niż ceny systemu, ale różnica i tak wynosi około jednej piątej. User CAL kosztuje 216,25 zł w kanale wolumenowym i 176,96 zł w OEM, Device CAL odpowiednio 168,22 zł i 136,91 zł. Device CAL jest przy tym o 22,2 procent tańszy od User CAL w kanale wolumenowym, więc przy pracy zmianowej różnica robi się zauważalna już przy kilkudziesięciu stanowiskach.

Jest też pułapka, o której warto wiedzieć, zanim odruchowo wybierzesz większe opakowanie. Pięciopak Device CAL kosztuje 665,32 zł, czyli 133,06 zł za sztukę wobec 136,91 zł przy zakupie pojedynczym, a więc oszczędza raptem 2,8 procent. Przy User CAL pięciopak za 876,66 zł daje 175,33 zł za sztukę wobec 176,96 zł, czyli mniej niż jeden procent. Pakiety zbiorcze przy CAL-ach Windows Server praktycznie nie są rabatem i nie warto pod nie naginać liczby kupowanych licencji.

Osobną sprawą jest praca terminalowa. Użytkownik logujący się do pulpitu zdalnego potrzebuje dwóch licencji dostępowych naraz, zwykłego CAL-a i osobnego RDS CAL, który kosztuje 744,88 zł, czyli ponad trzy razy tyle co CAL podstawowy. Cały ten rachunek razem z progami rozpisaliśmy przy cenie RDS CAL, a zasady doboru samych licencji dostępowych przy licencjach CAL.

Zostały trzy drogi i warto je rozróżnić, bo różnią się ceną i tym, co zostaje w ręku po zakupie. Pierwsza to licencja z rocznika 2025 z prawem do zainstalowania starszej wersji. Prawo do wcześniejszej wersji przysługuje w kanale wolumenowym i jest wygodne, gdy środowisko wymaga akurat rocznika 2022, na przykład ze względu na zgodność aplikacji. Płacisz jednak pełną cenę bieżącego rocznika.

Druga to zestaw ROK kupowany razem z nowym serwerem konkretnego producenta sprzętu. Bywa najtańszy w przeliczeniu na maszynę, ale dziedziczy wszystkie ograniczenia kanału OEM, czyli jest przypisany do tego serwera i kończy się razem z nim.

Trzecia to rynek wtórny, czyli licencja wolumenowa odkupiona od firmy, która wycofała ją z użycia. Tu oszczędność względem ceny katalogowej sięga zwykle od połowy do dwóch trzecich, a uprawnienie jest dokładnie to samo, bo kupujesz tę samą licencję wieczystą, tylko z drugiej ręki. Warunkiem legalności są cztery rzeczy naraz i nie wystarczy spełnić trzech z nich.

Osobno ostrzeżenie o tym, co widać w wynikach wyszukiwania obok tej strony. Klucze do Windows Server sprzedawane na portalach aukcyjnych za kilkadziesiąt złotych prawie nigdy nie są legalną licencją wolumenową. Zwykle są to klucze z kanałów, których warunki zabraniają odsprzedaży, albo klucze użyte już wcześniej gdzie indziej. Sam fakt, że klucz się aktywuje, nie jest dowodem legalności i nie obroni się przy kontroli, bo kontrolujący patrzy na łańcuch dokumentów, a nie na status aktywacji. Co dokładnie sprawdzamy przed dopuszczeniem licencji do obrotu, opisaliśmy przy używanych licencjach Microsoft.