Licencja CSP: co to jest, subskrypcja czy licencja wieczysta i czy można ją odsprzedać

CSP to skrót od Cloud Solution Provider, czyli partnerskiego programu sprzedaży Microsoftu. Kupując licencję w CSP, nie zawierasz umowy bezpośrednio z Microsoftem, tylko z partnerem, który rozlicza za Ciebie licencje, wystawia fakturę po polsku i zwykle dorzuca wsparcie. Sama nazwa CSP opisuje więc kanał zakupu, a nie rodzaj uprawnienia. To pierwsze nieporozumienie, przez które ludzie pytają, czy licencja CSP jest legalna albo czy jest gorsza od pudełkowej: jest tak samo pełnoprawna, bo to zwykła licencja Microsoft, tylko sprzedana inną drogą.

W kanale CSP kupisz dwie zupełnie różne rzeczy. Pierwsza to subskrypcje usług chmurowych i aplikacji: Microsoft 365, Office w abonamencie, Exchange Online, Windows 365. Rozlicza się je w modelu NCE, o którym piszemy niżej, i działają tak długo, jak długo płacisz. Druga to licencje wieczyste oprogramowania on-premises, które Microsoft dopuścił do sprzedaży w CSP od 1 stycznia 2021: Windows Server, SQL Server, Exchange Server, a także aplikacje jak Office LTSC, Visio i Project. Te kupujesz raz i zostają Twoje bez daty końca.

Praktyczny wniosek jest taki, że pytanie "czy licencja CSP jest wieczysta" nie ma jednej odpowiedzi, dopóki nie sprawdzisz, którą z tych dwóch rzeczy trzymasz w ręku. Na fakturze i w Centrum administracyjnym Microsoft 365 widać to jednoznacznie: subskrypcja ma datę odnowienia, licencja wieczysta ma klucz produktu do pobrania i nie ma odnowienia.

Subskrypcje CSP rozlicza się dziś w modelu NCE (New Commerce Experience), który od stycznia 2022 zastąpił wcześniejszy sposób naliczania. NCE ustawia trzy warianty zobowiązania: miesięczny, roczny i trzyletni. Cena za to samo stanowisko rośnie im krótsze zobowiązanie: wariant miesięczny jest około 20 procent droższy od rocznego, bo płacisz premię za możliwość rezygnacji w dowolnym miesiącu. Roczny i trzyletni są tańsze w przeliczeniu na miesiąc, ale wiążą Cię na cały okres.

Najważniejszy haczyk NCE to okno rezygnacji. Subskrypcję można zmniejszyć albo anulować tylko w ciągu 7 dni kalendarzowych od zakupu lub odnowienia. Po tym terminie zobowiązanie jest zablokowane do końca okresu, nawet w wariancie rozliczanym co miesiąc: comiesięczna płatność nie oznacza comiesięcznej możliwości rezygnacji. To zaskakuje firmy, które zwalniają pracownika w połowie roku i odkrywają, że opłacają jego stanowisko do końca okresu.

Dlatego przy planowaniu liczby stanowisk w NCE opłaca się rozdzielić bazę stałą od zmiennej: stałą część zespołu na tańszym zobowiązaniu rocznym, a przewidywaną fluktuację na droższych, ale elastycznych licencjach miesięcznych. Ile dokładnie kosztuje konkretny plan, zależy od cennika partnera i kursu, ale relacja między wariantami jest stała.

Nie każde stanowisko potrzebuje najnowszej wersji i chmurowych dodatków, za które płaci się w abonamencie CSP. Księgowość, która korzysta z Excela i Worda, kancelaria pracująca na dokumentach albo serwer bazodanowy o stałym zakresie działają latami na tej samej wersji. Dla takich zastosowań pełny koszt subskrypcji rok po roku to pieniądze wydane na funkcje, których nikt nie używa.

W takim układzie tańsza jest wieczysta licencja z legalnego rynku wtórnego: Office 2021, Windows Server czy SQL Server w wersji, która robi swoje, kupione raz i za 50 do 70 procent mniej niż nowa licencja wolumenowa. Nie dostajesz nowych wydań ani wsparcia producenta, ale dostajesz działającą licencję, której nie stracisz, gdy przestaniesz płacić. To samo dotyczy licencji, które już zostały w firmie po migracji do Microsoft 365: zamiast leżeć w szafie, mogą wrócić do budżetu, o czym piszemy na stronie o sprzedaży licencji Microsoft po migracji.

Decyzja sprowadza się do jednego pytania: czy to stanowisko naprawdę potrzebuje chmury i najnowszej wersji, czy tylko ma działać. Jeśli tylko ma działać, sprawdź używane licencje Microsoft na giełdzie i porównaj jednorazowy koszt z sumą kilku lat abonamentu CSP.