Rodzaje licencji oprogramowania: OEM, BOX, ESD i licencja wolumenowa
Licencja OEM jest na stałe przypisana do sprzętu i nie da się jej przenieść na inny komputer ani sprzedać osobno. Licencja BOX i ESD to ten sam typ uprawnienia w dwóch formach dostawy: pudełkowej i elektronicznej, obie przenoszalne. Licencja wolumenowa jest wersją firmową, najwygodniejszą w transferze. Subskrypcja jest nieprzenoszalna zawsze.
Skaner licencji
Bez konta. Bez agenta. 20 sekund.
Z czego korzystacie
Sugestia: 500 000 zł (około 5 000 zł na osobę rocznie)
Marnotrawstwo
0 zł
rocznie
Wskaźnik audytowy
0 / 100
bez dokumentów
Do odzyskania
0 zł
anulowanie i odsprzedaż
Wynik otwiera się w pełnym rejestrze na /app: pięć pozycji zasianych z Twoich odpowiedzi, wskaźnik gotowości audytowej i oferty z giełdy licencji. Konta prosimy dopiero przy zapisie.
Skrót OEM, BOX, ESD, VL albo CSP na fakturze wygląda jak szczegół zakupowy, a decyduje o dwóch rzeczach, które kosztują firmę realne pieniądze: czy wolno przełożyć licencję na nowy komputer po wymianie sprzętu i czy da się ją sprzedać, kiedy przestanie być potrzebna. Poniżej rozkładamy wszystkie pięć typów, pokazujemy, po czym poznać je na dokumencie zakupu, i wskazujemy, gdzie leży różnica w cenie.
Jawne ceny. Bez „zapytaj o cenę".
Przegląd
Jakie są rodzaje licencji oprogramowania w firmie
W praktyce zakupowej polskiej firmy występuje pięć typów, a nie kilkanaście. Cała reszta nazw, które widujesz w sklepach, to warianty handlowe tych pięciu. Podział, który ma znaczenie prawne i finansowe, przebiega wzdłuż dwóch pytań: czy licencja jest wieczysta czy terminowa, oraz czy jest przypisana do sprzętu czy do podmiotu.
Warto od razu uporządkować jedno nieporozumienie, przez które kupujący najczęściej się mylą. ESD nie jest osobnym typem uprawnienia. ESD opisuje sposób dostarczenia klucza (elektronicznie, mailem, bez pudełka), podczas gdy OEM i BOX opisują zakres praw. Klucz ESD może być sprzedawany na warunkach BOX albo na warunkach OEM, i to warunki, a nie forma dostawy, rozstrzygają, czy licencję wolno przenieść.
| Typ | Czas trwania | Przeniesienie na inny komputer | Odsprzedaż |
|---|---|---|---|
| OEM | Wieczysta | Nie, przypisana do płyty głównej | Tylko razem z komputerem |
| BOX (retail, FPP) | Wieczysta | Tak, w ramach jednego użytkownika | Tak, licencja wieczysta |
| ESD | Zależy od warunków | Zgodnie z warunkami BOX albo OEM | Tak, jeśli warunki są retailowe |
| Wolumenowa (VL) | Wieczysta albo terminowa | Tak, w ramach umowy | Tak, jeśli wersja jest wieczysta |
| Subskrypcja (M365, CSP) | Terminowa | Nie dotyczy, licencja przypisana do konta | Nie, umowa nieprzenoszalna |
OEM
Co to jest licencja OEM i dlaczego nie da się jej przenieść
OEM to skrót od Original Equipment Manufacturer. Licencja tego typu jest sprzedawana producentowi lub sprzedawcy komputera i trafia do klienta razem ze sprzętem, zwykle wgrana fabrycznie, a przy nowszych urządzeniach zapisana w oprogramowaniu układowym płyty głównej. Pierwsza aktywacja wiąże ją z konkretną maszyną i to powiązanie jest trwałe.
Konsekwencja jest prosta i kosztowna. Kiedy komputer się psuje albo firma wymienia sprzęt po czterech latach, licencja OEM zostaje z tym starym komputerem. Nie przechodzi na nową stację roboczą, nie wraca do puli i nie ma wartości odsprzedażowej jako osobna pozycja. Jedyny legalny sposób jej zbycia to sprzedaż całego urządzenia razem z licencją.
Dlatego OEM jest tańszy przy zakupie o mniej więcej połowę i droższy w całym cyklu życia sprzętu. Jeśli firma wymienia komputery co kilka lat, płaci za system operacyjny za każdym razem od nowa. Przy większej flocie różnica potrafi być większa niż całe oszczędności z niższej ceny jednostkowej. To jeden z tych kosztów, które widać dopiero wtedy, gdy prowadzi się rzetelną ewidencję oprogramowania i zestawia zakupy licencji z cyklem wymiany sprzętu.
BOX i ESD
Licencja BOX a ESD: czym się różnią
Licencja BOX, nazywana też retail albo FPP (Full Packaged Product), to klasyczna licencja pudełkowa. Kupujesz ją niezależnie od sprzętu, przypisana jest do użytkownika, a nie do maszyny, i wolno ją przenieść na inny komputer po odinstalowaniu z poprzedniego. To wersja, którą warto kupować wszędzie tam, gdzie sprzęt rotuje.
ESD (Electronic Software Distribution) to ta sama licencja dostarczona bez pudełka: dostajesz klucz i link do pobrania. Warunki korzystania są zwykle identyczne z retailem, więc licencja ESD także jest przenoszalna. Zwykle, ale nie zawsze. Część sprzedawców dystrybuuje elektronicznie klucze na warunkach OEM, a wtedy przenoszalność znika, mimo że sposób dostawy wyglądał identycznie.
Praktyczna zasada dla działu zakupów brzmi więc: nie kupuj po skrócie w nazwie oferty, tylko po warunkach zapisanych na fakturze i w umowie licencyjnej. Jeśli w dokumencie nie ma jednoznacznego stwierdzenia, że licencja jest przenoszalna, traktuj ją jak OEM, dopóki sprzedawca tego nie potwierdzi na piśmie.
- Na fakturze widnieje pełna nazwa produktu z dopiskiem typu licencji, nie sam kod katalogowy
- Umowa licencyjna albo potwierdzenie sprzedawcy mówi wprost o prawie do przeniesienia
- Cena odbiega od ceny nowej licencji wolumenowej o rozsądny, a nie absurdalny procent
- Sprzedawca podaje kraj pierwszego wprowadzenia licencji do obrotu
- Klucz nie był wcześniej aktywowany na innej maszynie
Wolumenowa
Licencja wolumenowa: dlaczego firmy powinny kupować właśnie ją
Licencjonowanie wolumenowe (Volume Licensing, w skrócie VL) to model przeznaczony dla podmiotów, które kupują oprogramowanie na wiele stanowisk naraz. Zamiast osobnego klucza do każdej maszyny dostajesz jeden klucz zbiorczy i umowę, w której zapisana jest liczba uprawnień. Instalacja i przypisanie stanowisk odbywa się po stronie firmy, a nie sprzedawcy.
Dla zarządzania licencjami to najwygodniejszy wariant z możliwych. Uprawnienie należy do podmiotu, a nie do konkretnego komputera, więc wymiana sprzętu niczego nie kosztuje, a rozliczenie w audycie sprowadza się do porównania liczby instalacji z liczbą stanowisk w umowie. Dokładnie to porównanie robi audyt licencji oprogramowania i dokładnie na tym polega gotowość audytowa.
To także jedyny typ, przy którym obrót wtórny działa gładko na większą skalę. Wieczyste licencje wolumenowe Office, Windows Server czy SQL Server są przenoszalne wraz z dokumentacją transferu, więc firma po migracji do chmury może je sprzedać, a firma szukająca oszczędności kupić o 50 do 70 procent taniej. Nowe używane licencje Microsoft na giełdzie to w większości właśnie licencje wolumenowe.
| Sytuacja w firmie | Rozsądny wybór | Dlaczego |
|---|---|---|
| Kupujesz nowe laptopy z systemem | OEM w cenie sprzętu | Nie ma sensu płacić dwa razy za ten sam system |
| Wymieniasz sprzęt co 3 do 4 lat | Wolumenowa wieczysta | Uprawnienie przeżywa komputer |
| Potrzebujesz pakietu biurowego na 20 stanowisk | Wolumenowa albo wtórna wieczysta | Najniższy koszt na stanowisko |
| Zespół pracuje w chmurze i na wielu urządzeniach | Subskrypcja | Płacisz za dostęp, nie za maszynę |
| Migrujesz do chmury i zostają Ci licencje | Sprzedaż wieczystych | Odzyskujesz część wydanych pieniędzy |
| Kupujesz jedno stanowisko dla freelancera | BOX albo ESD retail | Przenoszalne, bez umowy wolumenowej |
Subskrypcja
Czy licencję subskrypcyjną można przenieść lub sprzedać
Nie. I to jest granica, której nie da się obejść żadną konstrukcją umowną. Microsoft 365, Adobe Creative Cloud, Autodesk w obecnym modelu, licencje w kanale CSP i subskrypcyjny VMware to umowy na czas określony z cykliczną opłatą. Nie następuje sprzedaż kopii, więc nie następuje wyczerpanie prawa do dystrybucji, na którym opiera się cały legalny obrót wtórny.
Podstawą tego obrotu jest wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-128/11 (UsedSoft przeciwko Oracle). Trybunał uznał, że po pierwszej sprzedaży kopii programu w Unii, za wynagrodzeniem odpowiadającym wartości rynkowej i na czas nieoznaczony, prawo do dystrybucji tej kopii się wyczerpuje. Wszystkie trzy warunki dotyczą licencji wieczystej i żaden z nich nie jest spełniony przy abonamencie. Szerzej piszemy o tym na stronie o legalności oprogramowania.
Dlatego oferta "używanej subskrypcji Microsoft 365" albo "taniego Creative Cloud z drugiej ręki" nie jest okazją, tylko sygnałem ostrzegawczym. Zakup nie daje firmie uprawnienia, którego wymaga kontrola, a wydane pieniądze zwykle przepadają razem z dezaktywowanym kontem.
Cena
Ile kosztują poszczególne rodzaje licencji
Różnice cenowe między typami są duże i przewidywalne. Licencja OEM jest najtańsza przy zakupie, bo producent sprzętu kupuje ją hurtowo i nie ponosi kosztów obsługi transferu. Retail i ESD są droższe, bo płacisz za przenoszalność. Wolumenowa wypada pośrodku, a jej realny koszt spada wraz z liczbą stanowisk.
Osobną półkę cenową tworzy rynek wtórny. Dobrze udokumentowana wieczysta licencja wolumenowa kupiona od innej firmy kosztuje zwykle od 50 do 70 procent mniej niż ta sama licencja nowa, przy identycznym zakresie uprawnienia i identycznej funkcjonalności programu. Ceny konkretnych pozycji są jawne i widoczne bez konta na giełdzie używanych licencji, razem z pełnym łańcuchem własności.
Jeśli nie wiesz, jakie typy licencji ma dziś Twoja firma, zacznij od inwentaryzacji. Skaner na górze tej strony pokazuje, ile pieniędzy da się odzyskać, a pełny proces opisuje strona o inwentaryzacji oprogramowania. W większości firm, które robią to pierwszy raz, wychodzą dwie rzeczy naraz: kilka licencji kupionych podwójnie i kilka opłacanych mimo że nikt ich nie używa.
Najczęstsze pytania
Rodzaje licencji oprogramowania: pytania, które zadają dyrektorzy IT
Jakie są rodzaje licencji oprogramowania?
Czym różni się licencja OEM od BOX?
Co to jest licencja ESD?
Czy licencję OEM można przenieść na inny komputer?
Który rodzaj licencji można legalnie kupić z drugiej ręki?
Czy licencja wolumenowa jest tańsza niż BOX?
Sprawdź, ile kosztuje ta sama licencja na rynku wtórnym
Ceny licencji wieczystych są na giełdzie jawne i netto, z pełnym łańcuchem własności widocznym przed zakupem. Bez konta, bez formularza i bez zapytania o cenę.