Windows 10 ESU cena dla firm: koszt przedłużenia wsparcia Windows 10 rok po roku

Nie dla firm. Bezpłatna rejestracja w Europejskim Obszarze Gospodarczym dotyczy programu konsumenckiego i Microsoft wprost wyłącza z niego komputery zarządzane. To jest najważniejsze zdanie na tej stronie i warto je przeczytać dwa razy, bo jesienią 2025 roku polskie media pisały o tej decyzji szeroko, zwykle bez tego zastrzeżenia, i w wielu firmach zostało z tego przekonanie, że temat sam się rozwiązał.

Tło jest takie: po naciskach organizacji konsumenckich Microsoft udostępnił mieszkańcom Europejskiego Obszaru Gospodarczego bezpłatną rejestrację w konsumenckim ESU, bez opłaty 30 USD, bez punktów Rewards i bez wymogu synchronizacji ustawień. Poza EOG te warunki nadal obowiązują. Program konsumencki obejmuje Windows 10 w wersji 22H2 w edycjach Home, Professional, Pro Education i Workstation, wymaga konta Microsoft i jedna licencja obejmuje do dziesięciu urządzeń.

I tu jest granica, którą trzeba znać przed planowaniem budżetu. Polska strona Microsoftu podaje, że program konsumencki nie obejmuje urządzeń podłączonych do domeny Active Directory lub Microsoft Entra ani zarejestrowanych w rozwiązaniu do zarządzania urządzeniami mobilnymi, i że nie jest przeznaczony do celów komercyjnych. Innymi słowy: dokładnie te komputery, które ma typowa firma z kontrolerem domeny albo z Intune, są z bezpłatnej ścieżki wykluczone. Firmowa flota idzie przez licencjonowanie wolumenowe i płaci 61, 122 i 244 USD.

Praktyczny wniosek dla polskiego administratora jest niewygodny, ale prosty. Jeżeli komputery są w domenie albo w MDM, bezpłatne europejskie ESU ich nie dotyczy i trzeba liczyć cennik komercyjny z tabeli wyżej. Jeżeli firma ma kilka maszyn poza domeną, na kontach lokalnych, formalnie kwalifikują się one do programu konsumenckiego, ale opieranie na tym bezpieczeństwa firmowej sieci jest ryzykowne, bo warunek dotyczy przeznaczenia, a nie tylko konfiguracji. Przy tej okazji warto sprawdzić, ile maszyn w ogóle stoi poza zarządzaniem, bo zwykle jest ich więcej, niż wynika z ewidencji. Pokazuje to inwentaryzacja oprogramowania.

Za urządzenie kwoty wyglądają niegroźnie i dlatego decyzja o ESU bywa podejmowana bez rachunku, jako drobna pozycja w kosztach utrzymania. Przy flocie proporcje zmieniają się na tyle, że warto ją policzyć przed, a nie po zamówieniu. Poniżej trzy typowe wielkości polskiej firmy, w kwotach netto.

Przy pięćdziesięciu komputerach pierwszy rok ESU to 11 236 zł, dwa lata to 33 707,50 zł, a trzy lata 78 651,50 zł. Kupienie pięćdziesięciu licencji Windows 11 Pro OEM kosztuje 27 049,00 zł. Różnica między trzyletnim ESU a wymianą licencji wynosi 52 113 zł i to przy założeniu, że za każdy komputer płacimy pełną cenę licencji, czyli w wariancie najmniej korzystnym dla wymiany. Jeżeli choćby część maszyn kwalifikuje się do bezpłatnej aktualizacji, różnica rośnie dalej.

Przy stu komputerach ta sama różnica to 104 226 zł, a przy dwustu pięćdziesięciu 260 565 zł. To już są kwoty porównywalne z odnowieniem programu subskrypcyjnego dla całej firmy, więc trafiają do zupełnie innej rubryki w budżecie niż ta, do której zwykle wpisuje się przedłużenie wsparcia.

Jest jednak druga strona rachunku, o której trzeba powiedzieć uczciwie, bo inaczej liczba wprowadza w błąd. Jeżeli komputer nie spełnia wymagań Windows 11, alternatywą dla ESU nie jest kupienie licencji za 540,98 zł, tylko wymiana sprzętu. Wtedy 224,72 zł za rok jest tanim sposobem na przesunięcie zakupu i rozłożenie wymiany floty na dwa budżety zamiast jednego. Właśnie po to ten program powstał. Błędem jest dopiero traktowanie go jako rozwiązania na trzy lata, bo wtedy firma płaci 1 573,03 zł za urządzenie i po drodze i tak musi kupić nowy komputer.

Rachunek zaczyna się od jednej liczby, której większość firm nie ma pod ręką: ile komputerów z Windows 10 faktycznie pracuje, ile z nich spełnia wymagania Windows 11 i ile stoi poza domeną. Bez tego wybór między ESU a migracją jest zgadywaniem, a każda z tych trzech grup ma inny, policzalny koszt.

Migracja floty to moment, w którym w firmie zwalnia się więcej licencji niż przy jakiejkolwiek innej okazji, i zwykle nikt ich nie liczy. Warto, bo część z nich ma wartość rynkową, a część jej nie ma, i różnica między jednym a drugim jest dość ostra.

Licencje OEM, czyli te dostarczone razem z komputerem, są przypisane do konkretnej maszyny i po jej wycofaniu nie zostaje aktywo, którym dałoby się dysponować osobno. Subskrypcje, w tym Microsoft 365 i licencje w kanale CSP, są nieprzenoszalne z definicji i po rezygnacji nie zostaje nic. Inaczej wygląda to przy wieczystych licencjach wolumenowych Windows i Office kupionych w programach takich jak Open License czy MOLP. Te pozostają ważne bezterminowo mimo zamknięcia samych programów, a Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku C-128/11 potwierdził, że legalnie nabytą, wieczystą licencję wolno odsprzedać w Europejskim Obszarze Gospodarczym, jeżeli sprzedający trwale przestaje z niej korzystać i nie dzieli niepodzielnego pakietu.

W praktyce oznacza to, że firma wymieniająca sto stanowisk często ma w szafie zestaw wieczystych licencji Office i Windows z programów wolumenowych, które nadal są warte pieniądze, a które w bilansie figurują jako pozycja spisana. Sprzedający na rynku wtórnym uzyskuje zwykle 30 do 50 procent ceny katalogowej, więc przy większej flocie potrafi to sfinansować istotną część migracji. Zanim cokolwiek sprzedasz, warto to wycenić, a same zasady obrotu opisujemy przy używanych licencjach Microsoft.

Ostatnia rzecz dotyczy porządku, w jakim to robić. Migracja przeprowadzona bez wcześniejszego spisu kończy się zwykle tak, że firma dokupuje licencje, które już ma, i płaci ESU za komputery, których dawno nie ma w sieci. Kolejność, która działa, jest odwrotna: najpierw spis i sprawdzenie, które maszyny kwalifikują się na Windows 11, potem decyzja o ESU dla reszty, a na końcu rozliczenie tego, co zostało. Jeżeli przy okazji trzeba udokumentować stan przed kontrolą albo przed rozmową z producentem, służy do tego audyt legalności oprogramowania.